Over jezelf zijn
Loopbaanbegeleiding voor jongeren
Aanpassen
Mensenbaby’s komen volledig hulpeloos ter wereld. Een taal ontwikkelen om duidelijk te maken wat je wilt -of dat nu non-verbaal of verbaal is- is dus noodzakelijk. Daarbij komt dat je leert door experimenteren maar zeker ook door van alles na te doen. Op basis van je waarnemingen pas je je aan, iets dat heel vanzelfsprekend, geleidelijk en automatisch gebeurt. Op zich niets mis mee.
Naarmate je ouder wordt, komt je persoonlijkheid steeds meer tot ontwikkeling. Wanneer die ontwikkeling afwijkt van de gemene deler, dan kan het zijn dat dit proces van aanpassen wat minder ‘gezond’ verloopt. Dat je jouw eigen-aardigheden gaat inleveren om erbij te horen. Sommige kinderen hebben zo’n scherp observatievermogen, gecombineerd met een hoge intelligentie, dat ze tot in detail weten wat ze wel en niet moeten doen en zeggen om op te gaan in het geheel. Als je zeer sterke empathische kerntalenten hebt en gevoelens van anderen snel oppikt, is het mogelijk dat je eigen persoonlijkheid steeds verder van je af komt te staan. Je leeft als het ware een leven dat niet van jou is.
Authenticiteit als basis voor intense verbinding
Afstemmen
Ik hoor jongeren soms zeggen dat ze zich zo goed hebben aangepast in hun leven, dat ze niet meer weten wie ze zelf zijn. Dat ze, zodra ze met een ander in gesprek zijn, zich zo sterk inleven in een ander dat het lijkt dat ze zelf geen identiteit (meer) hebben. Als de groep waarin ze zich verkeren groter is, wordt het nog moeilijker. Want wie ben je zelf nog als alle signalen van anderen die van jouzelf overstemmen?
Het leven van een leven dat niet het jouwe is, is onmogelijk vol te houden zonder grote offers. Vaak zijn dat offers op gebied van mentale gezondheid. Het kan ook zijn dat je andere mensen gaat mijden om stress en ongemak uit de weg te gaan. Er zijn maar weinig mensen die een gelukkig kluizenaarsleven leiden. Ik wil niet zeggen geen, want wat weet ik er nu van, maar ervan uitgaande dat dat sociologische theorieën kloppen, dan hebben de meeste mensen de nabijheid, liefde en vriendschap van anderen nodig.
Het lullige is dat echt intense verbinding pas kan ontstaan als je je authentieke zelf bent. Want hoe kan iemand van je houden als je een kopie bent van anderen? De zoektocht naar wie je bent is een heel belangrijke. Voor mij persoonlijk duurt die al mijn hele leven en inmiddels ben ik zesenvijftig. Ik zie (mijn) leven als afleren wat verkeerd is aangeleerd en daar ben ik best druk mee. Niet vervelend overigens, want het proces op zich is prima te doen en het is fijn steeds beter te weten wie ik ben in relatie tot anderen.
Geen traject is hetzelfde
Jong en oud
In mijn praktijk zie ik veel volwassenen die al behoorlijk op weg zijn (de dertig ruim gepasseerd) en langzaam tot het besef komen dat het leven dat ze leiden eigenlijk niet bij ze past. Ze hebben keuzes gebaseerd op wat maatschappelijk gewenst was (of leek) en komen er gaandeweg achter dat ze een ander pad willen gaan volgen. Hun eigen pad. Vaak hebben ze dan al een heel aantal ervaringen achter de rug die, als je terugkijkt, aanwijzingen waren voor een leven dat ze niet paste.
Samen gaan we op zoek naar wie ze echt zijn en hoe ze waar-achtig kunnen leven. Dat lukt niet altijd meteen, want ze hebben verantwoordelijkheden, moeten de hypotheek betalen, of zijn gewoon niet gemaakt om zomaar in het diepe te springen. Stap voor stap kan ook. Als je jonger bent wanneer je aan deze zoektocht begint, heb je wat voordelen: je hebt nog niet een heel leven om je heen gebouwd waar je verantwoordelijk voor bent, je bent flexibeler in veranderen, je hebt nog gemakkelijker toegang tot onderwijs, je hebt nog een heel leven voor je.
Globaal is er geen verschil in mijn manier van werken met jongeren of met volwassenen. Ik begin altijd met een kerntalentenanalyse om uit te zoeken waar je energie van krijgt en wat je juist energie kost. Daarbij werk ik graag biografisch want als je secuur naar je levenslijn kijkt, vind je vaak prachtige aanwijzingen voor het hier en nu en voor de toekomst. Het verschil zit m op individueel gebied: ik beweeg mee in wat jij nodig hebt. En dat is bij iedereen anders.
Ook voor mij is iedere begeleiding daarom een avontuur: geen idee waar we naartoe gaan en hoe we daar zullen komen. Dat voelt ook voor mij altijd even onzeker. Want wie ben ik om jou dichter naar jezelf te kunnen begeleiden? Het mooie is, dat ik dat ook helemaal niet doe. Ik help alleen om het perspectief te draaien, om je dingen te helpen zien die je vanuit gewoonte niet (meer) op waarde kan schatten. Het draaien doe je zelf.
Nu ik dit werk een tijdje doe, krijg ik steeds meer vertrouwen in die onzekerheid. Merlijn Twaalfhoven noemt dat ‘onzekerheidsvaardigheid’. Het is een vertrouwen op mijn creativiteit en creativiteit gedijt het beste bij chaos en onzekerheid. Je weet nooit wat het zal gaan opleveren, wel dát het wat gaat opleveren en daar zit de zekerheid die je hebt.
Afstemmen op anderen en jezelf blijven
Nieuwsgierigheid
Aan begeleiding zit één belangrijke voorwaarde verbonden: jij wilt veranderen. Deze drie woorden zijn bewust gekozen. Dus niet: je moeder/vader/omgeving wil dat je verandert. Of: je MOET veranderen (alhoewel deze nog wel kan, want noodzaak is een goede motivatie om in beweging te komen). Of: je wilt iemand anders worden. Nope. Dan gaat het niet door.
Willen is een lastig te interpreteren woord, vooral als je het gevoel hebt dat je altijd alleen maar dingen doet, denkt, zegt vanuit het perspectief van anderen. Dan mag je de voorwaarde lezen als: je bent nieuwsgierig naar wie jij in wezen bent. Want dat is wat we in de loopbaanbegeleiding gaan doen: we zoeken naar jouw waar-achtige zelf, om vandaaruit te kijken hoe je die koestert, ontwikkelt, lief kan hebben, toont, uitleeft etc.
Je hebt vast al ervaringen gehad waarin je dicht bij jezelf was, ook in relatie tot anderen. Dat zijn momenten of periodes in je leven die je altijd bijblijven. Je kunt ze nu misschien niet meteen benoemen, maar als we secuur gaan kijken naar jouw leven tot nu toe, dan vinden we ze wel. De kunst is die aanknopingspunten als leidraad te nemen voor jouw persoonlijke kronkelpaadje dat leven is. Met als motto: afstemmen op (dus niet aanpassen aan) anderen en tegelijkertijd jezelf blijven!
Alvast wat lees- en luistervoer
Identiteit en persoonsontwikkeling
Hieronder vind je links naar een artikel, een podcast, een website, die je kunnen helpen meer inzicht te krijgen in identiteitsontwikkeling, hoogbegaafdheid, jezelf zijn. Ik hoop dat je er wat erkenning en steun in vindt.
Identiteitsontwikkeling (artikel)
